Mustafa Kemal, “Geldikleri gibi giderler.” sözünü hangi olay üzerine söylemiş olabilir? Sizce geldikleri gibi gidecek olanlar kimlerdir ve nasıl gideceklerdir? Açıklayınız.
Mustafa Kemal “Geldikleri Gibi Giderler” Sözünü Hangi Olay Üzerine Söylemiş Olabilir?
Kısa Cevap
Mustafa Kemal Atatürk, “Geldikleri gibi giderler.” sözünü, İstanbul’un 13 Kasım 1918’de İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesi üzerine söylemiştir. Bu sözle kastettiği kişiler, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İstanbul’a donanmalarıyla gelen İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan işgal kuvvetleridir. Mustafa Kemal, bu sözle işgalin kalıcı olmayacağını, Türk milletinin bağımsızlık azmiyle bu güçleri bir gün ülkeden çıkaracağını vurgulamıştır.
Detaylı Açıklama
Mustafa Kemal Atatürk’ün “Geldikleri gibi giderler.” sözü, Türk tarihinin en umutsuz günlerinde söylenmiş, ancak geleceğe dair büyük bir inanç, kararlılık ve direnişin sembolü haline gelmiştir. Bu sözün söylendiği dönem, Osmanlı Devleti’nin fiilen sona erdiği, İstanbul’un düşman gemileriyle dolduğu, milletin umutsuzluğa kapıldığı bir zamandır.
13 Kasım 1918: İşgal Altındaki İstanbul
Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Osmanlı Devleti, Mondros Ateşkes Antlaşması’nı (30 Ekim 1918) imzalayarak savaştan çekilmek zorunda kaldı. Bu antlaşmaya göre İtilaf Devletleri, istedikleri yerleri işgal edebileceklerdi.
Bunun sonucunda 13 Kasım 1918 sabahı, İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan donanmalarına ait 61 savaş gemisi İstanbul Boğazı’na demirledi.
Bu manzara, yüzyıllar boyunca Osmanlı’nın başkenti olan İstanbul için adeta bir yenilginin sembolü gibiydi.
Mustafa Kemal Paşa, o gün Adana’dan İstanbul’a gelmişti. Haydarpaşa Garı’na indiğinde, Boğaz’da sıralanan o devasa düşman gemilerini görünce yanında bulunan yaveri Cevat Abbas’a dönerek sessiz ama kararlı bir şekilde şu sözleri söyledi:
“Geldikleri gibi giderler.”
Bu söz, bir öfke ya da meydan okuma değil, kesin bir inanç ve stratejik öngörü ifadesiydi.
Geldikleri Gibi Gidecek Olanlar Kimlerdi?
Mustafa Kemal’in bu sözüyle kastettiği “gelenler”, İtilaf Devletleri’nin işgal kuvvetleridir.
- İngiltere: Osmanlı topraklarını paylaşmak isteyen en güçlü devletti.
- Fransa: Güneydoğu Anadolu ve Suriye üzerinde hak iddia ediyordu.
- İtalya: Akdeniz kıyılarını hedefliyordu.
- Yunanistan: Batı Anadolu’yu, özellikle İzmir’i ele geçirmek istiyordu.
Bu devletler, Osmanlı Devleti’nin yıkıntıları üzerinde kendi çıkarlarına göre yeni sınırlar çizmek istiyorlardı. Mustafa Kemal ise bu tabloyu çok iyi analiz etti ve onların gelişinin sadece geçici bir dönem olacağını öngördü.
Mustafa Kemal Bu Sözüyle Ne Demek İstedi?
Bu söz, aslında Mustafa Kemal’in bağımsızlık inancının en kısa ve en anlamlı ifadesidir.
O, hiçbir işgalin millet iradesi karşısında sonsuza dek süremeyeceğini biliyordu. Türk milletinin özgürlük sevgisini, savaşma gücünü ve bağımsız yaşama kararlılığını çok iyi tanıyordu.
“Geldikleri gibi giderler” demek, aynı zamanda şunu söylemekti:
- Bu işgal geçicidir.
- Türk milleti esir edilemez.
- Vatan, direnişle yeniden kurtarılacaktır.
Bu düşünce, Milli Mücadele’nin ilk kıvılcımı olmuştur.
Nasıl Gittiler? Kurtuluşun Başlangıcı
Mustafa Kemal Paşa, bu sözü söyledikten kısa süre sonra kurtuluşun fiili adımlarını atmaya başladı.
1. Samsun’a Çıkış (19 Mayıs 1919)
İstanbul’da yapılan tartışmaların çözüm getirmeyeceğini anlayan Mustafa Kemal, Anadolu’ya geçmeye karar verdi. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak Milli Mücadele’yi başlattı.
2. Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)
Bu belgeyle “milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” diyerek ulusal egemenliğe dayalı bir direnişin temellerini attı.
3. Erzurum ve Sivas Kongreleri
Milli birlik ve dayanışma çağrısı yaparak, işgallere karşı tüm yurt çapında ortak hareket etme bilincini oluşturdu.
4. TBMM’nin Açılması (23 Nisan 1920)
Artık yönetim, milletin iradesine geçmişti. Bu, işgal kuvvetlerine karşı verilen mücadelenin siyasi temeliydi.
5. Kurtuluş Savaşı
Sakarya, Dumlupınar ve Büyük Taarruz gibi zaferlerle işgalci ordular Anadolu’dan tamamen atıldı.
6. Sonuç: Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)
Lozan, Türkiye’nin bağımsızlığını tüm dünyaya resmen kabul ettirdi. 6 Ekim 1923’te İstanbul yeniden özgürlüğüne kavuştu.
İşte bu noktada, Mustafa Kemal’in 1918’de söylediği “Geldikleri gibi giderler.” sözü tam anlamıyla gerçeğe dönüştü.
Sözün Önemi ve Anlam Derinliği
“Geldikleri gibi giderler” sadece bir tepki değil, aynı zamanda bir stratejik vizyondu.
O gün kimse işgalin sona ereceğine inanmazken, Mustafa Kemal geleceği gören bir lider olarak Türk milletine umut aşıladı.
Bu söz, bugün hâlâ:
- Umutsuz durumlarda bile inanç ve kararlılığın sembolü,
- Türk milletinin direniş ruhunun bir simgesi,
- Atatürk’ün ileri görüşlülüğünün en kısa özetidir.
Öğrenciler İçin Çıkarılacak Dersler
Mustafa Kemal’in bu sözü, genç kuşaklar için sadece tarihî bir cümle değildir.
- Zorluklar karşısında yılmamak,
- Vatan sevgisiyle hareket etmek,
- Bağımsızlık ve özgürlükten asla vazgeçmemek gerektiğini öğretir.
Bugün de aynı inançla, bilimde, sanatta, eğitimde ve teknolojide ilerleyerek “geldikleri gibi gidecekler” demek mümkündür; ama bu kez cehalet, yoksulluk ve tembellik gibi toplumsal sorunlara karşı.
Sonuç Niteliğinde Bir Değerlendirme
Mustafa Kemal Atatürk’ün “Geldikleri gibi giderler.” sözü, bir milletin küllerinden yeniden doğacağının habercisidir.
İstanbul’un işgali, Türk tarihinin en acı günlerinden biri olsa da, aynı zamanda bağımsızlık mücadelesinin başlangıcı olmuştur.
Bu söz, hem geçmişte hem de bugün, Türk milletinin asla boyun eğmeyeceğinin en güçlü kanıtıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Mustafa Kemal “Geldikleri gibi giderler.” sözünü ne zaman söylemiştir?
13 Kasım 1918 tarihinde, İtilaf Devletleri’nin donanmalarıyla İstanbul’u işgal ettikleri gün söylemiştir.
2. Mustafa Kemal bu sözü kime söylemiştir?
Yanında bulunan yaveri Cevat Abbas Gürer’e söylemiştir.
3. Bu sözün anlamı nedir?
İşgalin geçici olduğunu, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesiyle düşmanları ülkeden atacağını ifade eder.
4. Geldikleri gibi gidenler kimlerdir?
İngiltere, Fransa, İtalya ve Yunanistan gibi İtilaf Devletleri’nin işgal kuvvetleridir.
5. Bu söz neyin başlangıcını simgeler?
Türk Kurtuluş Savaşı’nın düşünsel başlangıcı ve bağımsızlık azminin ilk ifadesidir.
Bilgira.com okurları, sizce Mustafa Kemal’in “Geldikleri gibi giderler” sözü bugün hangi durumlarda anlamını koruyor olabilir?
Fikirlerinizi yorumlarda paylaşarak tartışmaya katkıda bulunabilirsiniz.